DNA IKEA @ Cacaofabriek, Helmond

DNA IKEA @ Cacaofabriek, Helmond

Samen met de Cacaofabriek in Helmond organiseerden Guda Koster en ik de tentoonstelling DNA IKEA, die op 17 november opende en nog tot 19 januari duurt. De 9 deelnemende kunstenaars werd gevraagd Ikea-meubels te gebruiken om er kunstwerken van te maken. Ze konden de verschillende onderdelen of de meubels als geheel combineren met nieuwe bestanddelen en materialen. Alles was daarbij toegestaan, maar het was een voorwaarde dat alle delen van het Ikea-meubel gebruikt werden. Het idee is geïnspireerd op de alternatieve handleidingen voor Ikea-meubels (“Ikea Hacks” ) die op het net te vinden zijn, waarbij bedden, kasten, stoelen en andere meubels op alternatieve en verrassende manieren in elkaar gezet worden, en waarbij de meubels vaak een ander doel gaan dienen dan oorspronkelijk bedoeld was.

DNA IKEA @ Cacaofabriek, Helmond

Joost Pollmann ging er in zijn grondige en grappige inleiding filosofisch op in:
“In een van zijn dialogen (de Politeia) komt Plato met de stelling dat er een wereld bestaat van de ideeën, waarvan al het bestaande en stoffelijke is afgeleid: als ‘representatie’ van de idee. ‘Tafelheid’ is de essentie, alle tafels zijn slechts afspiegelingen en variaties daarvan. Maar je kunt de IKEA-meubelen die hier als grondstof zijn gebruikt, ook beschouwen als vormen uit een abstracte wereld, die dankzij de kunstenaars een onverwisselbare identiteit hebben gekregen. Van generiek naar specifiek: in die zin is DNA IKEA een anti-platonische tentoonstelling.”

DNA IKEA @ Cacaofabriek, Helmond

Joost kwam ook met het aardige weetje dat er in 2018 € 38.8 miljard aan IKEA-producten verkocht zijn. Ikea begon ooit vanuit het ideaal design-meubels voor iedereen betaalbaar en bereikbaar te maken, en dat is dus goed gelukt. De tentoonstelling is geen kritiek op de producten van IKEA, die zijn eenvoudig en geraffineerd van ontwerp. IKEA is wel zó succesvol en alomtegenwoordig dat je zou kunnen zeggen dat Ikea meubels het decor vormen van het leven van nu.

DNA IKEA @ Cacaofabriek, Helmond

De titel van de tentoonstelling laat zich afleiden uit de zaaltekst: “Gelijkheid is een prachtig ideaal, maar gelijkvormigheid is onverdraaglijk. De werken in de tentoonstelling zijn mutaties in het genetisch materiaal van betaalbaar meubilair; ze zijn meestal nutteloos als meubels, maar verrassend als kunstwerken.“

DNA IKEA @ Cacaofabriek, Helmond

De kunstenaars kozen verschillende producten. Het LACK- tafeltje werd in totaal 13 keer gebruikt, de BILLY-kast drie keer, het FROSTA-krukje 5 keer, het JÄLL-wasrekje vijf keer, het SNIGLAR-kinderbed en de TERJE-stoel twee keer, het FROST-wasrek, de INDUSTRIELL-stoel, de VINDKARE en RANARP lamp, het FULLEN-wastafelkastje, het RATIONELL-keukenkastje, het GRUSBLAD-dekbed en het STILSAMT-dekbedovertrek ieder een keer. Helmut Smits combineerde alle vijf bij IKEA verkrijgbare plankdragers in dit werk: “Shelf carrying shelf”. De vijf plankdragers nemen gezamenlijk de functie van de plank over.

DNA IKEA @ Cacaofabriek, Helmond

Het rode werk is van Milena Anna Bouma, die werkte met een FROST-wasrek. Het heet “Muffle Poat“.

DNA IKEA @ Cacaofabriek, Helmond

Vince Donders bouwde een grote constructie in de hoge benedenruimte, vol verhalende en dreigende details als kinderbedjes en een borrelend aquarium.

DNA IKEA @ Cacaofabriek, Helmond

Een van de twee sculpturen die Roland Spitzer maakte: deze is gemaakt met twee TERJE-stoelen. “Playing with Terje”

DNA IKEA @ Cacaofabriek, Helmond

Links Gracia Khouw, rechts F.D.Schlemme.

DNA IKEA @ Cacaofabriek, Helmond

“Ikea is a four letter word“ van Gracia Khouw. IDEE IETS IDEM IKKE. Een woord per LACK tafeltje. Gracia’s werk laveert zoals altijd prachtig tussen minimale poëzie en abstracte schilderkunst.

DNA IKEA @ Cacaofabriek, Helmond

“Klipp Klapp”. Een van de twee sculpturen van FD Schlemme. Hij maakt abstracte sculpturen en schilderijen. De vijf wasrekjes zijn samengevoegd tot een complexe wandsculptuur.

DNA IKEA @ Cacaofabriek, Helmond

“Joseph“ van Yani Chuang, gemaakt van 5 FROSTA-krukjes, gedemonteerd en andersom, omgekeerd weer in elkaar gezet.

DNA IKEA @ Cacaofabriek, Helmond

“Lack of sleep“ van Guda Koster. 4 LACK-tafeltjes, dekbed, dekbedovertrek en een arm van een etalagepop.

DNA IKEA @ Cacaofabriek, Helmond

Ik maakte dit schaalmodel van de Rotterdamse Schiegevangenis. Dat is het kleurige gebouw dat aan de andere kant van het water schuin tegenover de van Nelle-fabriek ligt. Alle delen van de Billy kast zijn weer opgegaan in het model van de gevangenis. Doordat de afmetingen min of meer die van een volwassen mens zijn, doet het werk niet alleen denken aan een gevangenis en een Billy kast, maar ook aan een bed…of een doodskist.

DNA IKEA @ Cacaofabriek, Helmond

“Free BILLY“. Helmut Smits had al eerder werken van IKEA-meubels gemaakt ( “IKEA inspireert me enorm“ -:) en heeft zelfs een keer deelgenomen aan een tentoonstelling in het IKEA-museum in Zweden. Deze Billy kast heeft precies dezelfde afmetingen en ziet er precies zo uit als een gekochte Billy-kast, maar is helemaal gemaakt van bij de IKEA gratis mee te nemen restdelen.

DNA IKEA @ Cacaofabriek, Helmond

Bij de opening was de ‘business manager’ van IKEA Eindhoven aanwezig en we hadden een kort gesprek. DNA IKEA was de derde IKEA-tentoonstelling, na eerder editie’s in het Kuturpalast Wedding in Berlijn in 2010 en in de Meerse, in Hoofddorp, in 2018.

T/m 19 januari a.s.

Cacaofabriek.nl/expo

Dank voord de foto’s: Biek van Bree, F.D Schlemme

Frans van Tartwijk
About Frans van Tartwijk 26 Articles
Frans van Tartwijk is Beeldend Kunstenaar en daarnaast tentoonstellingsmaker en activist. Hij bericht over wat hij mooi, interessant of het vermelden waard vindt.

Be the first to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published.


*